Masyw Ślęży

Wygląda jak archetyp świętej góry, łączącej niebiosa z profanicznym padołem
Ślęża pod każdym względem jest niezwykłym zjawiskiem. To góra-symbol i góra-osobliwość. Wygląda wręcz jak archetyp świętej góry, łączącej niebiosa z profanicznym padołem. Wędrując na Śląsk, należałoby w zasadzie rozpoczynać podróż właśnie od Ślęży - prastarego serca dzielnicy. Rozciągający się między tą górą a wyniosłością Sudetów świat - z dawną stolicą wielkiego księstwa, Świdnicą - także wart jest uwagi nawet najbardziej wymagających wędrowców.

Gdzieś koło Będkowic zróbmy następny postój. Usiądźmy spokojnie i niezbyt późnym popołudniem przy pięknej pogodzie, zobaczmy słup energii przepływającej pomiędzy niebem, a ziemią, i z powrotem. Ten widok przypomina biblijny sen Jakuba: ową drabinę, po której wspinają się lub schodzą aniołowie. (Henryk Waniek, Hermes w Górach Śląskich, 1994 r.)

O wyjątkowości Ślęży pisać można bez końca. Nie trzeba być przecież erudytą, by ją odczuć. Wyrasta nagle z równinnych obszarów złotych pól Dolnego Śląska pomiędzy Świdnicą a Wrocławiem i wspina się ciemną piramidą ponad 500 m ku niebu, osiągając 718 m wysokości bezwzględnej. Towarzyszy jej wieniec mniejszych wzniesień, tworzących w efekcie piękny i przyjazny świat grupy górskiej zwanej Masywem Ślęży.

Zalesiony masyw widać z Wrocławia, Świdnicy, Dzierżoniowa, a nawet z okolic Trzebnicy. Widać go również z każdego ważniejszego szczytu sudeckiego, czy to ze Śnieżki, Wielkiej Sowy, Waligóry czy Śnieżnika. Jest jak naturalny autograf na pergaminie regionu. Autograf nie do podrobienia.

źródło: http://przewodnik.onet.pl

Białka Tatrzańska

Białka Tatrzańska to góralska wieś położona w województwie małopolskim, posiadająca niezwykle atrakcyjne środowisko geograficzne. Umiejscowiona jest blisko Tatr Polskich i Słowackich, 15 km od Nowego Targu i 20 km od Zakopanego.

Wieś o zabudowie ulicowej ciągnie się na długości 8 km. Najwyżej położona jest Kaniówka - 725 m n. p. m.. za tereny położone na Grapie czyli bliżej Przełomu Białki znajdują się na wysokości 650 m n. p. m. Zabudowa wsi rozciąga się wzdłuż doliny rzecznej, miejscami szerokiej na 1,5 km, otwartej na południe ku Tatrom Bielskim.

Miejscowość położona jest pomiędzy Wierchami wznoszącymi się powyżej 900 m n. p. m. Należy do nich: Wierch Koszarków (969 m), Wierch Jankulakowski (934m), Wysoki (947 m), Kustwański i Kotelnica na wysokości 917 m n. p. m. Przez białczańskie wierchy prowadzi Wierchowa Droga zwana też Drogą Królewską, którą jak głosi legenda, miejscowi górale przeprowadzili króla Jana Kazimierza uciekajcego przed Szwedami na Węgry. Jest to jeden z piękniejszych szlaków turystycznych.

Po wschodniej stronie góruje nad Białką osypujące się urwisko Litwinowej Grapy (Litwinki) - zbudowane z piaskowców i łupków fliszowych.

Białka Tatrzańska ma klimat górski. Jednak tutaj jest on dużo łagodniejszy niż w pobliskich Tatrach. Lato jest w Białce ciepłe, z najwyższymi temperaturami w lipcu i sierpniu. Zimy są chodne, często z obfitymi opadami śniegu. Temperatury w styczniu mogą spadać nawet poniżej -30 stopni C. Dzięki położeniu i urozmaiconej rzeźbie terenu oraz silnemu rozcięciu górskich zboczy istnieją miejsca, w których bardzo długo zalega śnieg (nawet do 120 - 130 dni) o grubości 40 - 80 cm.

Ciśnienie atmosferyczne jest niskie, a rozrzedzone powietrze zwiększa intensywność promieniowania słonecznego, które jest tu większe o 10 do 20% niż na nizinach.

Wypoczynkowi i rekreacji sprzyja mniejsze zachmurzenie, szczególnie w okresie jesieni:

BIAłKA
Przepiyknie się tocom Srybrne rzeki fale Zaprosajom syćkik Na Skolne Podhale Z pluskaniem wodzicka Po skolak se leci Kompiom się w niej latem I starsi i dzieci Nad brzegiem tyj rzeki Pełno ludzi bywo Pełno tu letników W słonku się wygrzewa	Jak im jest gorąco Kryjom si w olsyny Bo nad wodom rosnom Olchy i wirbiny W gałęziach ptosecek Wesoło se śpiewo Ze rzeka i wioska Białka się nazywo Ze ta wioska Białka To piykno dziedzina Może na Podhalu Drugiej takiej ni ma

Dużą wartością środowiska przyrodniczego wsi jest rzeka Białka o długoci 41,2 km i powierzchni dorzecza 229,9 km2, która wypływa z Tatr Wysokich.

Nad Białką znajduje się rezerwat krajobrazowy przy drodze do Nowej Białej. Jest to urocze miejsce, gdzie rzeka płynie pomiędzy wapiennymi skałkami - Kramnicą (688 m n. p. m.) i Obłazową (670 m n. p. m.). Rzeka Białka należy do najczystszych rzek Podhala. Jakość jej wody w ocenie fizyko - chemicznej i bakteriologicznej minimalnie ustępuje normom klasy pierwszej. W nurtach Białki żyje wiele gatunków ryb, między innymi pstrągi i lipienie. Jej normalny przepływ wynosi około 5m3 na sekund, a podczas wiosenne - letnich wezbrać nawet 200 - 300m3.

Ej edyć se ta Białka
Jak Donaj gymboki
Drugiej takij niyma
Jako świat syroki.

Lasy i tereny zadrzewione zajmują około 20% powierzchni wsi. Zalesione są głównie skłony grzbietu zachodniego, zwłaszcza w źródłowych odcinkach bocznych dolin rzeki Białki. Lasy należą do piętra lasów mieszanych regla dolnego - przeważa świerk, z małą domieszką jodły i pojedynczo usytuowanymi sosnami. O bogactwie florystycznym białczaskich lasów stanowi także mchy i krzewinki (borówka, malina, brusznica). Lasy zasobne są w wiele gatunków grzybów.

Natomiast wzdłuż koryta Białki występują głównie młode łęgi olchowe z mieszanymi gatunkami drzew liściastych, rzadziej iglastych.

Okoliczne lasy i bory charakteryzują się różnorodności fauny. Oprócz bogactwa gatunkowego ptaków (dzięcioł duży, szpak, kukułka, jaskółka, kwiczoł, myszołów) żyją tu również zające - szaraki, sarny, dziki a także lisy, wilki i inne zwierzęta.

Większą od lasów przestrzeń zajmują we wsi pola rolne i kośne łąki. Przeznacza się je teraz głównie pod uprawę koniczyny i produkcji siana wykorzystywanego w chowie krów.

Obecnie Białka liczy 1943 mieszkańców i około 520 domów. Mieszkańcy wsi żyją przeważnie z rolnictwa i turystyki. W rolnictwie zatrudnionych jest około 950 osób, natomiast w usługach pracuje około 500 osób.

Duża część społeczeństwa białczańskiego regularnie wyjeżdża, bądź przebywa na stałe w Stanach Zjednoczonych i stąd sporo domów stoi pustych. Dzięki tym wyjazdom oraz przedsiębiorczości mieszkańców zwłaszcza w kierunku rozwoju turystyki wieś należy do jednej z bogatszych na Podhalu.

Beskid Sądecki - magia ciszy

Podróż trwa długo, siedem godzin samochodem, później godzinę na piechotę pod górę, ale warto. Na szczycie czeka mały drewniany domek oraz przyjaciele, którzy także pokonali tę drogę, aby spędzić w tym miejscu kilka dni.

Miejsce, do którego wracamy każdego roku, miejsce, gdzie cywilizacja dociera bardzo subtelnie, nienachalnie, delikatnie… nasz azyl.

Zagubieni w górach
Małe gospodarstwa, usytuowane na zboczu góry, gdzie nie ma kawałka poziomego terenu, gdzie wszędzie i zawsze jest pod górę. Drewniane domki z światłem w oknach tak ciepłym, jak nigdzie indziej. Stary góral o tak błękitnych oczach, że aż budzących lęk i zgarbiona góralka, która z roku na rok zdaje się być coraz mniejsza.

Cisza połączona z mroźnym powietrzem

Zimą niewiele samochodów jest w stanie tu dojechać. Pozostaje marsz przez las, pod stromą górę, często po lodzie. Są trzy kryzysowe momenty na tej drodze, ostatni zwany jest zakrętem kolki. Młodzi górale, mieszkający najwyżej, wjeżdżają starą ładą na wstecznym, dwóch siedzi na masce i dociąża tył. My wchodzimy piechotą.

W połowie drogi z Kosarzysk na Obidzę jest pensjonat Zacisze, jest też tam szczekający na przechodzących obok pies, którego donośny głos słychać w naszym domku. To umowny znak, że można już grzać wodę na herbatę.

W odległości dziesięciu minut, idąc w dół, znajduje się Bacówka na Obidzy (931 m n.p.m). Można tam pysznie i dużo zjeść. Niestety, drogę powrotną trzeba pokonać pod górę.

Dom z widokiem na szczyty
Do widoku z okien nie można się przyzwyczaić. Sucha Dolina w całej okazałości prezentuje się niemal każdego dnia. Przy dobrej pogodzie widać też wyciąg na Wierchomli, gdzie czasem jeździmy na nartach.

Za naszym domkiem są jeszcze tylko dwa, dalej tylko góry, cisza, spokój i naturalność, za którą tak bardzo tęskni się w wielkim mieście. Czas płynie tu zadziwiająco leniwie, nieśpiesznie.

Wielki Rogacz (1181 m n.p.m.) i pokusa dalszej drogi

W dni, kiedy nie jeździmy na nartach, wychodzimy w góry. Nie jesteśmy wytrawnymi chodziarzami, ale na szczęście odległości są tu wprost stworzone dla nas. Wielki Rogacz (1181 m n.p.m.); Radziejowa (1262 m n.p.m.) to główne cele naszych małych wypraw.

Zabieramy wodę, czekoladę, aparat fotograficzny i przemierzając kolorowe szlaki chłoniemy piękno, oddychamy mroźnym powietrzem, zdobywamy szczyty. W drodze powrotnej, nadkładając drogi zahaczamy o Bacówkę, żeby zjeść parowce lub placek po cygańsku i napić się piwa z sokiem.

Przedostatniej nocy rozpalamy za domkiem wielkie ognisko, przygotowujemy kociołek z cebulą, kiełbasą, boczkiem i ziemniakami, lepimy bałwana. Na mrozie, w śniegu po kolana, przy rozświetlonej sztucznymi ogniami Suchej Dolinie, witamy wspólnie kolejny nowy rok.

tekst i zdjęcia: Magdalena Czerwieńska-Matysiak

Źródło: http://www.travelpolska.pl/

Szklarska Poręba

Szklarska Poręba to miejscowość położona na wysokości 440-886 m n.p.m. na pograniczu Karkonoszy i Gór Izerskich u podnóża Szrenicy (1361m npm). Atrakcyjność Szklarskiej Poręby zarówno pod względem turystycznym, wypoczynkowym jak i sportowym przyciąga co roku wielu turystów. Szklarska Poręba jest ośrodkiem sportów zimowych z bardzo dobrze rozbudowaną siecią wyciągów narciarskich, nartostrad i tras biegowych. Hotele, pensjonaty i schroniska górskie w Szklarskiej Porębie oferują noclegi dla ok. 10 tys. turystów.

źródło: http://www.szklarska.net.pl/

Szczawnica

Dzisiejsza Szczawnica jest 7,6 tysięcznym, sąsiadującym ze Słowacją, przygranicznym miastem uzdrowiskowym, obejmującym swymi granicami 8789 hektarów, z czego, blisko dwie trzecie stanowią przepiękne lasy, które mają ogromny wpływ na jej klimat.
Dzięki specyficznemu mikroklimatowi i obecności źródeł wód mineralnych, miasto wyspecjalizowało się w leczeniu chorób dróg oddechowych, przewodu pokarmowego i dróg moczowych, a także schorzeń narządów ruchu.
Uzdrowisko posiada doskonałą bazę zabiegową, m.in. w Zakładzie Przyrodoleczniczym i Inhalatorium, wyposażonym w unikatowe komory pneumatyczne służące do leczenia chorób płuc oraz komory solankowo - celkowe, w których wykonuje się inhalacje skuteczne w leczeniu astmy oskrzelowej.
Szczawnica kładzie duży nacisk na rozwój sportu, turystyki i wypoczynku zarówno zorganizowanego jak i indywidualnego. Stanowi doskonałą bazę turystyczną przyjmującą jednorazowo kilkanaście tysięcy gości, którym zapewnia noclegi w pokojach o zróżnicowanym standardzie - od apartamentów w budynkach sanatoryjnych, pensjonatach, hotelach i domach wczasowych, po miejsca w kwaterach prywatnych, schroniskach i polach namiotowych.
Szczawnica podobnie jak większość miejscowości na terenie Małopolski oferuje bogaty wybór możliwości aktywnego spędzania wolnego czasu.
Góry pokryte lasami o bogatej florze i faunie przyciągają amatorów pieszych wędrówek. Liczne szlaki turystyczne prowadzą na najwyższe szczyty Pienin i Gorców oraz do rezerwatów przyrody: Wąwozu Homole, Wysokich Skałek, a także do jednego z najpiękniejszych obfitujących w malownicze skałki i progi skalne, tworzące przełomy i wodospady - rezerwatu Białej Wody. Trasy dostosowane są do możliwości fizycznych przeciętnego użytkownika.
W samym centrum Szczawnicy można skorzystać z kolejki krzesełkowej, prowadzącej na Palenicę skąd rozpościera się widok na wspaniałą panoramę Tatr, Pienin, Beskidu Sądeckiego i całej Szczawnicy. Obok na sąsiedniej Szafranówce zbudowano letnią 700. metrową rynnę grawitacyjną, atrakcyjną zarówno dla dzieci jak i dla dorosłych.
Turystów preferujących szybsze sposoby zwiedzania terenu ucieszą przygotowane liczne trasy rowerowe i konne, o różnym stopniu trudności. Na miejscu, w wypożyczalniach sprzętu sportowego można zaopatrzyć się w rower górski, natomiast w ośrodku afiliowanym przy PTTK wypożyczyć konia do jazdy wierzchem.
Miłośnicy sportów wodnych, dzięki wartkiemu nurtowi Dunajca, mogą sprawdzić swoje umiejętności, wypożyczając kajak i pokonując tor slalomowy wiodący wzdłuż trasy spływu Dunajca.
Amatorzy podziwiania krajobrazu z lotu ptaka znajdą swój raj na terenie schroniska "Pod Durbaszką" gdzie prowadzone są kursy latania na paralotniach
W górskich rzekach i bystrych potokach zwolennicy wędkarstwa odnajdą wiele miejsc, do których będą chcieli powrócić. Dunajec wraz z dopływami jest największym i najpopularniejszym łowiskiem muchowym w Polsce, a przede wszystkim obszarem występowania pstrąga potokowego, lipienia i głowacicy. Urozmaicone łowiska, wspaniałe krajobrazy i czyste górskie rzeki przyciągną swym urokiem wszystkich miłośników wędki.
Pobyt w Szczawnicy to również doskonała okazja do poznania uroków Pienińskiego Parku Narodowego, zapoznania się z jego unikatową roślinnością i bogactwem świata zwierzęcego, zwiedzenia pobliskich zamków w Niedzicy i Czorsztynie, podróży statkiem po Jeziorze Czorsztyńskim, spaceru łodzią lub kajakiem po Dunajcu.
Niesłabnącą zasłużoną popularnością cieszy się jedna z największych atrakcji turystyczno-krajobrazowych Pienin - spływ tratwami przełomem Dunajca na odcinku 20 km.
Szczawnica jest atrakcyjna także zimą. Wraz z pierwszymi opadami śniegu przekształca się w centrum sportów zimowych. Na terenie miasta - w centrum, w Jaworkach i pod Durbaszką - znajdują się wyciągi narciarskie oraz trasy zjazdowe zarówno dla początkujących jak i zaawansowanych amatorów białego szaleństwa.
Narciarzy o większych umiejętnościach ucieszy sztucznie śnieżona trasa na stoku Palenicy, posiadająca homologację FIS, na której rozgrywane są zawody alpejskie.
Możliwość pełnej satysfakcji z uprawianego narciarstwa, także i zwolennikom jazdy rekreacyjnej, dostarczy oddana do użytku trasa zjazdowa o długości 1800 m - Palenica II.
Na amatorów snowboardu natomiast oczekuje umiejscowiona na szczycie góry rynna do halfpipe, która przyciąga do Szczawnicy coraz większe rzesze zwolenników jazdy na desce.
W Szczawnicy znajdują się liczne wypożyczalnie sprzętu narciarskiego i snowboardowego.
Na stokach narciarskich swoje usługi oferują fachowi instruktorzy narciarstwa.
Do podniesienia atrakcyjności Szczawnicy i rozszerzenia oferty turystyczno - wypoczynkowej przyczyniło się otwarcie pieszych, górskich i pieszo - rowerowych przejść granicznych ze Słowacją, a zwłaszcza z najbliższą słowacką miejscowością - Leśnicą. Nowoczesna, 6 km ścieżka edukacyjna pieszo - rowerowa, zbudowana przy współudziale środków Unii Europejskiej stała się wspólną ofertą turystyczną obu przygranicznych gmin. Ścieżka biegnie od dolnej stacji KL "Palenica" w Szczawnicy, lewą stroną potoku Grajcarek do Pienin, a dalej drogą Pienińską do Leśnicy. Wzdłuż ścieżki znajdują się parkingi dla rowerzystów, ławki i tablice informacyjne, mówiące o bioróżnorodności Pienińskiego Parku Narodowego
Folklor góralski jest w Szczawnicy wciąż żywy i widoczny w gwarze pienińskiej, strojach ludowych noszonych przez flisaków, dorożkarzy i rodowitych szczawniczan podczas uroczystości, w wyrobach tutejszych rzemieślników i dziełach twórców ludowych. Działają tu liczne zespoły regionalne oraz Pieniński Oddział Związku Podhalan. Największym świętem lokalnego folkloru, przybliżającym zwyczaje i tradycje góralsko-pasterskie jest organizowane w lipcu przez Miejski Ośrodek Kultury "Lato Pienińskie".
W Muzeum Pienińskim znajduje się stała ekspozycja etnograficzno-historyczna, poświęcona kulturze górali pienińskich i tradycji zdrojowej.
Przez cały rok w pijalni uzdrowiskowej "Magdalena" prezentowane są cykliczne wystawy malarstwa, rzeźby oraz haftu miejscowych twórców.
W Jaworkach, kilka kilometrów od centrum Szczawnicy, znajduje się przystań dla artystów - "Muzyczna Owczarnia". Odbywają się tam koncerty rockowe, bluesowe, jazzowe, country i in., znanych i popularnych wykonawców polskich i zagranicznych. Oryginalne wnętrza i niepowtarzalny klimat gromadzą w każdy weekend koneserów dobrej muzyki.
Bogactwo krajobrazów górskich i urok XIX wiecznej architektury zdrojowej, w połączeniu z różnorodnymi możliwościami aktywnego wypoczynku, przyciąga z roku na rok coraz liczniejsze grono miłośników przyrody i naturalnego piękna tutejszych okolic.

źródło: http://www.szczawnica.pl/

Karpacz

Karpacz to miejscowość w Karkonoszach u podnóża góry Śnieżki. Podstawowym jego atutem jest turystyka i sport. Tutaj doskonałe warunki terenowe i pogodowe trwają najdłużej w Polsce (pokrywa śnieżna zalega prawie przez 100 dni w roku). To wszystko powoduje, że Karpacz jest największym ośrodkiem sportów zimowych, stacją klimatyczną i punktem wyjściowym licznych szlaków turystycznych (wśród nich najbardziej uczęszczana trasa na Śnieżkę).


Karpacz to idealne miejsce dla wszystkich lubiących aktywny wypoczynek. Do wyboru: turystyka piesza, rowerowa, wspinaczka, narciarstwo, snowboard, bungee jumping, crossdrom, pływanie, tenis, paintball, a także wędkarstwo.
Karpacz to również miejscowość wypoczynkowa, z bardzo bogatą bazą noclegową (hotele, prywatne kwatery czy apartamenty do wynajęcia to łącznie ponad 11.000 miejsc). Obok znajduje się Karkonoski Park Narodowy.

źródło: http://www.polishmountains.com/karpacz/

Krynica

Miejscowość w Beskidzie Sądeckim, położona 32 km na południowy-wschód od Nowego Sącza, u podnóża Góry Parkowej (741 m). Krynica leży w dolinie Kryniczanki i jej dopływów. Zwana jest perłą polskich uzdrowisk. W tutejszym powietrzu wyczuwa się olejki eteryczne mające działanie uodporniające i bakteriobójcze. Bogactwem naturalnym Krynicy są wody mineralne - łącznie znajduje się tu ponad 20 ujęć. Krynickie wody mineralne stosowane są w leczeniu licznych schorzeń. Jest to miejscowość uzdrowiskowa, a także wypoczynkowa. Atrakcją jest tu gondolowa kolejka linowa i bardzo dobrze przygotowane stoki narciarskie W okresie zimowym panują tu doskonałe warunki do uprawiania narciarstwa alpejskiego i klasycznego. W Krynicy znajduje się wiele ciekawych zabytków i miejsc które warto zobaczyć. Są tu Łazienki Borowinowe z 1881 roku, Stare Łazienki Mineralne z lat 1863-66, jedna z najbardziej charakterystycznych budowli Krynicy, Pijalnia Główna z 1971 roku. Wewnątrz jest sala koncertowa i ogród zimowy. Naprzeciw stoi neorenesansowy Stary Dom Zdrojowy z 1889 roku, w którym mieści się pijalnia wody "Mieczysław". Na tyłach tego domu, za potokiem Kryniczanka są wzniesione w 2 poł. XIX w. drewniane wille. Od 1995 roku mieści się w niej Muzeum Nikifora, właściwie Epifaniusza Drewniaka (1895-1968), krynickiego malarza o światowej sławie. Obok Pijalni Głównej stoi muszla koncertowa z tablicą ku czci związanego z Krynicą Jana Kiepury (1902-66). Obok muszli stoi Nowy Dom Zdrojowy z 1939 roku, w poliżu -pomnik A. Mickiewicza z 1906 roku. W Krynicy znajduje się drewniany kościół p.w. Przemienienia Pańskiego z 1864 roku, kościół NMP Wniebowziętej, wzniesiony w latach 1887-1902 w stylu "renesansu włoskiego", Nowe Łazienki Mineralne (1923-26). Najbardziej znaną, doroczną imprezą w Krynicy jest Festiwal im. Jana Kiepury. Na uwagę zasługuje także coroczny Międzynarodowy Festiwal Gitarowy.

źródło: http://www.krynica.org/?dir=podstawoweinformacje